آموزش مدیریت State در فلاتر با استفاده از الگوی Provider

یکی از بخش های چالش برانگیز در زمان برنامه نویسی Flutter قسمت مدیریت State برنامه می باشد که روش های مختلفی برای پیاده سازی این موضوع وجود

یکی از بخش های چالش برانگیز در زمان برنامه نویسی فلاتر قسمت مدیریت State برنامه می باشد که روش های مختلفی برای پیاده سازی این موضوع وجود دارد.

قبلا درباره روش های گوناگون مدیریت State در فلاتر صحبت کردیم, اما این بار قصد داریم این کار و با استفاده از Provider انجام دهیم.

Provider چیست؟

اگر خیلی ساده بخواهیم توضیح دهیم Provider خیلی شبیه به InheritedWidget و اگر با آن کار کرده باشید پس به خوبی میتونید Provider را نیز درک کنید.

این ابزار قدرتمند و منعطف به شما کمک می‌کند تا داده‌ها را به سادگی در اختیار هر ویجتی در درخت ویجت‌ها قرار دهید.

یکی از بزرگترین مزیت‌های آن، عملکرد بهینه‌اش است؛ به طوری که فقط ویجت‌هایی که واقعاً به تغییر نیاز دارند را بازسازی (rebuild) می‌کند و از رندرهای غیرضروری جلوگیری می‌کند.

اساس کار Provider این است که دسترسی به داده‌ها (مانند آبجکت‌های استیت) را برای ویجت‌های فرزند آسان کند.

در عمل، این پکیج یک پوشش خوش‌دست و ساده روی InheritedWidget است که پیچیدگی‌های کار با آن را پنهان می‌کند.

اما در ابتدا شاید کمی در نظرتون این روش پیچیده باشد چون کلاس های خیلی زیادی وجود داره که باید از آنها استفاده کنید.

مزایا و معایب مدیریت حالت با Provider در فلاتر

در ادامه، به بررسی مهم‌ترین نقاط قوت و ضعف پکیج پروایدر برای مدیریت حالت در فلاتر می‌پردازیم.

✅ مزایا

سادگی و انعطاف‌پذیری: پروایدر یک راهکار سبک و کم‌حجم برای مدیریت حالت است که پیچیدگی زیادی ندارد و به راحتی با نیازهای مختلف پروژه تطبیق پیدا می‌کند.

رویکرد محلی و دقیق: برخلاف برخی راهکارهای دیگر، پروایدر به شما اجازه می‌دهد تا حالت را به صورت محلی و با دقت بالا مدیریت کنید، به جای اینکه همه چیز را به صورت سراسری (global) تعریف کنید.

پشتیبانی از تزریق وابستگی (Dependency Injection): پروایدر از این الگو پشتیبانی می‌کند و اشتراک‌گذاری نمونه‌های مختلف یک آبجکت (instance) را در سراسر پروژه بسیار آسان می‌کند.

سازگاری بالا: این پکیج به خوبی با قابلیت‌های اصلی فلاتر مانند Stream ها، ChangeNotifier و ValueNotifier یکپارچه می‌شود.

❌ معایب

یادگیری اولیه دشوار: برای توسعه‌دهندگان تازه‌کار، درک مفاهیم اولیه و راه‌اندازی پروایدر ممکن است در ابتدا کمی چالش‌برانگیز باشد.

مناسب نبودن برای حالت‌های بسیار پیچیده: برای مدیریت حالت‌های بسیار پیچیده و پویا که باید بین تعداد زیادی از ویجت‌ها به اشتراک گذاشته شوند، پروایدر ممکن است بهترین گزینه نباشد و راهکارهای دیگر عملکرد بهتری داشته باشند.

ChangeNotifierProvider در فلاتر

کلاس ChangeNotifierProvider یکی از ابزارهای اصلی پکیج پروایدر (provider) در فلاتر است که وظیفه دارد چرخه حیات (lifecycle) یک ChangeNotifier را به ویجت‌ها گره بزند. بیایید این مفهوم را ساده‌تر بررسی کنیم:

ChangeNotifier چیست؟

کلاس ChangeNotifier یک کلاس ساده در خود SDK فلاتر است که کارش اطلاع‌رسانی تغییرات به شنوندگانش (listeners) است.

به عبارت دیگر، هر زمان که یک آبجکت از این نوع تغییر کند، به تمام بخش‌هایی که به آن «گوش می‌دهند»، خبر می‌دهد.

این الگو شبیه به یک آبجکت قابل مشاهده (observable) عمل می‌کند که با تغییر حالت داخلی‌اش، بقیه را مطلع می‌سازد.
وظیفه اصلی ChangeNotifierProvider این است که یک نمونه (instance) از ChangeNotifier شما را بسازد و آن را مستقیماً در اختیار رابط کاربری (UI) قرار دهد.

این کلاس تضمین می‌کند که هر زمان ChangeNotifier شما یک سیگنال تغییر ارسال کند، ویجت‌های وابسته به آن مطلع شده و در صورت نیاز خود را بازسازی (rebuild) کنند.

بنابراین در سه سناریو کوتاه روش کار Provider را به شما توضیح میدهیم تا ابتدا با مکانیسم کاری آن آشنا شوید.

  1. زنگ هشدار را به صدا در بیاورید, به افراد یک نوتیفیکیشن ارسال کنید که ساختمان آتش گرفته است.
  2. اگر در بسته است یک نفر باید آن را باز کند و دسترسی را فراهم کند.آتش را در معرض دید خود قرار دهید( Expose)
  3. بقیه افراد مصرف کننده آتش (Consumers) و همچنین فراهم کننده آب (Provider.of) هستند.

متن بالا شاید کمی بی معنی به نظر بیاید اما تمام کار Provider و به طور خلاصه در سه مرحله توضیح میدهد.

مثال ساده از Provider

برای درک بهتر از این روش با مثال ساده ای شروع میکنیم.

میخوایم پروژه پیش فرض خود فلاتر که اضافه کردن مقدار به عدد هست و با روش Provider پیاده سازی کنیم.

ابتدا پکیج provider را وارد پروژه خود کنید.

ابتدا یک مدل (model) می‌سازیم که وظیفه نگهداری داده‌ها (یا همان استیت) را بر عهده دارد.

با ارث‌بری این کلاس از ChangeNotifier، به آن قابلیت اطلاع‌رسانی می‌دهیم.

این کار به ما کمک می‌کند تا یک رابط کاربری واکنشی (reactive) بسازیم که به صورت خودکار با تغییر داده‌ها به‌روز می‌شود.

class CartModel extends ChangeNotifier {
  /// Internal, private state of the cart.
  final List<Item> _items = [];

  /// An unmodifiable view of the items in the cart.
  UnmodifiableListView<Item> get items => UnmodifiableListView(_items);

  /// The current total price of all items (assuming all items cost $42).
  int get totalPrice => _items.length * 42;

  /// Adds [item] to cart. This and [removeAll] are the only ways to modify the
  /// cart from the outside.
  void add(Item item) {
    _items.add(item);
    // This call tells the widgets that are listening to this model to rebuild.
    notifyListeners();
  }

  /// Removes all items from the cart.
  void removeAll() {
    _items.clear();
    // This call tells the widgets that are listening to this model to rebuild.
    notifyListeners();
  }
}

سپس، کلاس ChangeNotifierProvider را در بالای درخت ویجت‌ها تعریف می‌کنیم (البته محل دقیق آن بستگی به این دارد که کدام بخش‌ها به این داده نیاز دارند).

یک نکته مهم این است که از قرار دادن پروایدرها در بالاترین سطح ممکن برنامه خودداری کنید و ترجیحاً آن‌ها را تا حد امکان نزدیک به ویجت‌هایی که از آن داده استفاده می‌کنند، قرار دهید.

void main() {
  runApp(
    ChangeNotifierProvider(
      create: (context) => CartModel(),
      child: const MyApp(),
    ),
  );
}

ویجت Consumer در پروایدر

حالا نوبت به آن رسیده که در ویجت MyApp به تغییرات استیت در کلاس پروایدر گوش دهیم.

برای انجام اینکار راه های مختلفی وجود دارد ولی یکی از بهترین آنها استفاده از ویجت Consumer میباشد.

ویجت Consumer کار پیچیده و عجیبی انجام نمی‌دهد؛ در عمل، این ویجت در پشت صحنه متد Provider.of را فراخوانی کرده و وظیفه ساخت UI را به builder خود واگذار می‌کند. یک نمونه ساده از Consumer به این شکل است:

return Consumer<CartModel>(
  builder: (context, cart, child) => Stack(
    children: [
      if (child != null) child,
      Text('Total price: ${cart.totalPrice}'),
    ],
  ),
  child: const SomeExpensiveWidget(),
);

مزیت اصلی استفاده از Consumer این است که بازسازی (rebuild) را فقط به ویجت‌هایی که درون builder آن قرار دارند محدود می‌کند.

این کار از بازسازی‌های غیرضروری در ویجت‌های والد جلوگیری کرده و به بهینه‌سازی عملکرد اپلیکیشن کمک شایانی می‌کند.

ویجت Selector

ویجت Selector را می‌توان نسخه‌ای هوشمندتر از Consumer در نظر گرفت.

کار اصلی آن این است که به شما اجازه می‌دهد تغییرات را فیلتر کنید؛ یعنی به جای گوش دادن به کل آبجکت پروایدر، فقط یک مقدار خاص و محدود را از آن «انتخاب» کرده و تنها در صورتی ویجت را بازسازی (rebuild) می‌کند که آن مقدارِ انتخاب‌شده تغییر کرده باشد.

برای مثال، در نمونه کد زیر، ما از درون پروایدر “Foo”، فقط مقدار “bar” از نوع <Bar> را انتخاب می‌کنیم.

بنابراین، مزیت اصلی Selector این است که با انتخاب یک مقدار خاص از پروایدر (همان مقداری که انتظار داریم تغییر کند)، از بازسازی‌های غیرضروری جلوگیری می‌کند و عملکرد برنامه را بهینه می‌سازد.

Selector<Foo, Bar>(
  selector: (_, foo) => foo.bar,  // will rebuild only when `bar` changes
  builder: (_, data, __) {
    return Text('${data.item}');
  }
)

برای انتخاب چندین مقدار از پروایدرهای مختلف به صورت همزمان، کلاس‌های زیر در دسترس هستند:

  • Selector2<A, B, S>: برای انتخاب ۲ مقدار از دو پروایدر مختلف.
  • ...Selector6<A, B...F, S>: این الگو تا ۶ مقدار از پروایدرهای مختلف را پشتیبانی می‌کند.
profile picture

دسترسی به Provider در فلاتر

پس از اینکه MultiProvider را تنظیم کردید، برای دسترسی به مدل‌های داده‌ای که ارائه کرده‌اید، از متد Provider.of<T>(context) استفاده می‌کنید.

  final chatProvider = Provider.of<ChatProvider>(context);
  final messageProvider = Provider.of<MessageProvider>(context);

سلسله مراتب کانتکست (context) بسیار مهم است. پروایدرها همیشه باید بالاتر از ویجت‌هایی قرار بگیرند که قرار است از آن‌ها استفاده کنند.

اگر می‌خواهید از یک پروایدر در چندین صفحه (route) مختلف استفاده کنید، باید MultiProvider را بالاتر از ویجت MaterialApp خود قرار دهید.

با این حال، به هیچ وجه توصیه نمی‌شود که چندین ویجت MaterialApp در برنامه خود داشته باشید.

به جای این کار، بهتر است پروایدرها را به عنوان مقدار (value) به صفحات جدید پاس دهید، بدون اینکه ویجت MaterialApp اضافی و تو در تو ایجاد کنید.

دیدگاه‌ها (8)

  • peymankh90

    سلام میشه کلی بگید که برای کار bloc بهتره یا provider??

    • Hesam نویسنده

      سلام
      تفاوتی تو بحث سرعت و پرفورمنس برنامه وجود نداره بستگی به راحتی خودتون داره

      • مهران

        فلاتر به طور اتوماتیک بعد از پاک شدن یک ویجت دیتای مربوط به اونو از حافظه خارج میکنه.

      • فردین

        نقش setCounter توی CounterModel چیه ؟ می شد به جای تعریف _counter از Counter استفاده کنیم ؟ مثل حالت زیر :
        import &#39;package:flutter/cupertino.dart&#39;;
        class CounterModel with ChangeNotifier {
        int Counter = 0;
        void incrementCounter() {
        Counter++;
        notifyListeners();
        }
        void decrementCounter() {
        Counter--;
        notifyListeners();
        }
        }
        و بعد جایی که لازم داریم مقدارش رو به دست بیاریم بنویسم :
        child: Text(
        &#39;Counter Value is: ${counterModel.Counter}&#39;,
        style: TextStyle(fontSize: 24.0),
        ),

        • Hesam نویسنده

          سلام
          setCounter نقش setter و برای کلاس داره.
          حالتی که گفتید هم میشه استفاده کرد اما در این صورت قاعده Encapsulate رعایت نمیشود.

        • mahan.abd

          اگر بخوایم بعد از تغییر stat فقط ویجت مورد نظر ما redraw بشه (کل صفحه دوباره redraw) نشه باید کار خاصی انجام بدیم؟
          و آیا این تو provider باید تغییری ایجاد کنیم؟

        دیدگاه خود را بنویسید

        ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود. دیدگاه پس از تأیید نمایش داده می‌شود.