برای یادگیری یک زبان برنامه نویسی اولین کار معمولا یادگرفتن نحوه تعریف و استفاده از متغیر های می باشد به همین دلیل در این مطلب هم ما چگونگی تعریف متغیر و قرار هست با هم یادبگیریم.
اگر هنوز SDK زبان برنامه نویسی دارت را نصب نکرده اید به مقاله آموزش زبان دارت مراجعه کنید.
متغیر چیست؟
در ابتدا باید با مفهوم متغیر یا Variable در برنامه نویسی آشنا شویم.
در برنامهنویسی، متغیر یک مکانیزم برای ذخیرهسازی و نگهداری دادهها و اطلاعات مختلف در حافظهی رایانه است.
متغیرها به برنامهنویسان امکان میدهند تا اطلاعات موقت و مقادیری که در طول اجرای برنامه تغییر میکنند را ذخیره کنند و به آنها در هنگام اجرا دسترسی داشته باشند.
از متغیرها برای ذخیره کردن اطلاعات و رفرنس ها در یک برنامه کامپیوتری استفاده میشود.
برای مثال کاربر در یک برنامه سن خود را وارد میکند و شما میتوانید سن وارد شده را در یک متغیر ذخیره کنید تا از آن در آینده استفاده کنید.
بدون وجود متغیر تقریبا امکان ساخت هیچ برنامه ای وجود نداره.
مقادیر ذخیره شده در یک متغیر امکان بروزرسانی و تغییر را دارند به همین دلیل به آن متغیر میگویند, البته متغیرهایی هم داریم که فقط یکبار مقداردهی می شوند.
در زبان دارت (Dart) مثل جاوا برای تعریف متغیر ابتدا نوع متغیر و سپس نام متغیر و قرار می دهیم هیچ تفاوتی با جاوا در این کار وجود ندارد.
از متغیر ها در طول برنامه نویسی برای ذخیره کردن اطلاعات استفاده می کینم. برای مثال از کاربر اسم و سن را درخواست میکنیم که وارد کند و ما برای اینکه به این مقدار ها دسترسی داشته باشیم در طول برنامه ابتدا آن ها را در متغیر ذخیره می کنیم.
کاربرد متغیرها در برنامه نویسی
کاربرد متغیرها در برنامهنویسی به صورت زیر است:
- ذخیرهسازی مقادیر: متغیرها از جمله ابزارهای اصلی برای ذخیرهسازی مقادیر در برنامهنویسی هستند. با استفاده از متغیرها میتوان مقادیر عددی، متنی، بولی و ... را ذخیره و مدیریت کرد.
- محاسبات و عملیات ریاضی: متغیرها برای انجام عملیات ریاضی و محاسبات مختلف در برنامهنویسی بسیار مهم هستند. بهطور معمول، ابتدا مقادیر مورد نیاز را در متغیرها ذخیره میکنیم و سپس با استفاده از این مقادیر، عملیات مورد نیاز را انجام میدهیم.
- مدیریت وضعیت: متغیرها به ما امکان میدهند تا وضعیتهای مختلف برنامه را ذخیره و مدیریت کنیم. به عنوان مثال، میتوانیم یک متغیر به نام
isLoggedInرا برای نگهداری وضعیت ورود کاربر به سیستم استفاده کنیم. - کنترل جریان اجرا: متغیرها از جمله ابزارهای اصلی برای کنترل جریان اجرای برنامه هستند. با بررسی مقادیر متغیرها میتوان شرایط و مسیر اجرایی برنامه را تغییر داد.
- پارامترها و آرگومانها: متغیرها برای انتقال و تبادل دادهها بین توابع و متدها استفاده میشوند. این دادهها معمولاً به عنوان پارامترها یا آرگومانها به توابع ارسال میشوند.
استفاده از متغیرها در برنامهنویسی، یکی از مفاهیم اساسی است که هر برنامهنویس باید با آن آشنا باشد. با استفاده بهینه از متغیرها و مقادیر ذخیرهشده در آنها، برنامهها به صورت کامل و درست اجرا میشوند و به اهداف موردنظر برنامهنویسان دست مییابند.
انواع داده متغیر در زبان دارت
انواع مختلف Data Type و یا داده در برنامه نویسی وجود دارد که از هرکدام از این نوع داده برای یک نوع متغیر استفاده می کنیم. برای مثال ما اگر قصد ذخیره کردن یک کلمه یا رشته یا کاراکتری داشته باشیم می توانیم از نوع داده String استفاده کنیم.
String name = "Dart";
print(name);
در مثال بالا یک متغیر از نوع String با نام name و مقدار Dart تعریف کردیم و در خط بعدی این متغیر و به کاربر نمایش می دهیم.
برای وارد کردن اطلاعات در String حتما باید از یک جفت "" استفاده کنیم.
اگر بخواهیم یک عدد صحیح و در متغیری ذخیره کنیم از نوع متغیر int استفاده می کنیم.
int a = 12;
int b =34;
print(a);
print(b);
در مثال بالا دو متغیر با نام های a و b تعریف کردیم که به ترتیب مقدار های 12 و 34 را دارند.
متغیر ها به مقدار اولیه که به آنها میدهیم وابسته نیستند و هروقت که نیاز داشتیم میتونیم مقدار آن ها را تغییر دهیم.
int a =12;
a=32;
برای تعریف متغیر میتونیم از کلمه کلیدی var نیز مثل زبان جاوا اسکریپت استفاده کنیم.
با این روش دیگر نیازی نیست که نوع متغیر و مشخص کنیم و خود زبان دارت بسته به مقداری که در متغیر قرار می دهیم نوع متغیر را متوجه می شود.
var name = "Hesam";
var a = 12;
var b = true;
Null safety در متغیرها
زبان دارت از قابلیتی به نام «ایمنی از نال» یا Null Safety به صورت کامل پشتیبانی میکند.
هدف اصلی این قابلیت، جلوگیری از خطاهایی است که به خاطر دسترسی ناخواسته به یک متغیر با مقدار null به وجود میآیند.
به این نوع خطا، «خطای ارجاع به نال» (null dereference error) گفته میشود.
این خطا زمانی رخ میدهد که شما سعی میکنید به یک ویژگی (property) یا متد از یک متغیر دسترسی پیدا کنید در حالی که آن متغیر null است.
البته استثناهایی هم وجود دارد، مثلاً فراخوانی متدهایی مانند toString() یا hashCode که خود مقدار null از آنها پشتیبانی میکند.
مزیت بزرگ Null Safety این است که کامپایلر دارت این خطاهای بالقوه را در زمان کامپایل (compile time) شناسایی میکند، نه در زمان اجرا (runtime).
برای مثال، فرض کنید میخواهید قدرمطلق یک متغیر از نوع int به نام i را پیدا کنید. اگر i برابر با null باشد، فراخوانی i.abs() باعث خطای ارجاع به نال میشود.
در بسیاری از زبانهای دیگر، این مشکل ممکن است در زمان اجرا و هنگام کار کاربر با برنامه رخ دهد و باعث کرش کردن اپلیکیشن شود. اما کامپایلر دارت از همان ابتدا جلوی چنین کدی را میگیرد.
این یعنی، به لطف Null Safety، این دسته از خطاها از زمان اجرا به زمان کدنویسی منتقل میشوند و برنامه شما پایدارتر خواهد بود.
Null Safety سه قانون اصلی را به زبان دارت اضافه میکند:
1) کنترل پذیرش نال با علامت ؟: شما هنگام تعریف نوع یک متغیر یا پارامتر، میتوانید مشخص کنید که آیا آن متغیر مجاز به پذیرش مقدار null است یا خیر. برای این کار، کافیست یک علامت سوال (?) به انتهای نام نوع اضافه کنید.
String? name // Nullable type. Can be `null` or string.
String name // Non-nullable type. Cannot be `null` but can be string.
2) الزام به مقداردهی اولیه: قبل از استفاده از هر متغیری، باید حتماً آن را مقداردهی کنید.
متغیرهای نالپذیر (nullable) به طور پیشفرض مقدار null را میگیرند، اما دارت شما را مجبور میکند که برای متغیرهای غیرنالپذیر (non-nullable) حتماً یک مقدار اولیه تعیین کنید.
این قانون تضمین میکند که شما هرگز با یک متغیر مقداردهینشده کار نخواهید کرد.
3) محدودیت دسترسی به متغیرهای نالپذیر: شما نمیتوانید به صورت مستقیم به ویژگیها یا متدهای یک متغیر که از نوع نالپذیر است دسترسی داشته باشید (مگر اینکه آن ویژگی یا متد توسط خود null پشتیبانی شود).
بررسی final و const و تفاوت آنها
در زبان برنامهنویسی دارت، متغیرها میتوانند به چندین روش تعریف شوند که دو مورد مهم و پرکاربرد آنها final و const هستند.
این دو کلمه کلیدی برای تعریف متغیرهای غیرقابل تغییر (immutable) استفاده میشوند اما تفاوتهای مهمی بین آنها وجود دارد.
متغیرهای final
متغیرهای تعریف شده با final مقداردهی اولیه میشوند و پس از آن نمیتوان مقدارشان را تغییر داد:
final String name = 'Ali';
name = 'Reza'; // خطا: متغیر final نمیتواند مقداردهی مجدد شود
ویژگیهای متغیرهای final:
- مقدار آنها فقط یک بار میتواند تعیین شود
- مقداردهی میتواند در زمان اجرا (runtime) انجام شود
- برای مقادیری که در زمان کامپایل مشخص نیستند مناسب است
متغیرهای const
متغیرهای const نیز غیرقابل تغییر هستند اما محدودیتهای بیشتری دارند:
const double pi = 3.14159;
pi = 3.14; // خطا: متغیر const نمیتواند مقداردهی مجدد شود
ویژگیهای متغیرهای const:
- مقدار آنها باید در زمان کامپایل مشخص باشد
- برای مقادیر ثابت و شناخته شده در زمان کامپایل مناسب است
- کارایی بهتری دارد چون در زمان کامپایل مقدارش مشخص است
از const برای مقادیر ثابتی که در زمان کامپایل مشخص هستند استفاده کنید (مثل مقادیر ریاضی ثابت)
از final برای مقادیری که فقط یک بار مقداردهی میشوند اما مقدارشان در زمان اجرا مشخص میشود استفاده کنید
فریمورک فلاتر از زبان برنامه نویسی دارت برای توسعه برنامه های مختلف استفاده میکند, بنابراین جهت استفاده از آن تسلط به زبان دارت یک الزام میباشد.
دیدگاهها (0)
دیدگاه خود را بنویسید